Jan Mankes & Charley Toorop
Vier schilderijen uit Museum MORE, nu als sokken. Met een uil die bij de schilder woonde, en een boom die bloeide in de oorlog.
De Museum MORE collectie
Vier schilderijen van Jan Mankes en Charley Toorop, ingebreid in sokken van 80% biologisch katoen. Neem alle vier, of kies je favoriet.
Museum MORE × Kunstsokken
Alle vier in één set
Met de uil, de bomenrij, de bloeiende boom en de vaas met bloemen.
Bekijk de set€11,66 per paar
Voor 23:30 besteld, morgen in huis
Wie was Jan Mankes?
Jan Mankes schilderde vogels, bomen en mensen, stil en heel precies. Hij woonde in Friesland en later op de Veluwe, en werd maar dertig jaar oud. Een rijke man uit Den Haag hielp hem: Aloysius Pauwels, de baas van een sigarenfabriek. Pauwels stuurde hem verf, boeken en zelfs levende dieren om te schilderen. Uilen, een valk, een fret en een wit konijn.
“Ik probeerde mooie dingen te maken in allen eenvoud.”


Grote uil op scherm, 1913. Collectie Museum MORE.

Van dichtbij: elk vakje is een steek.
Friesland · 1913
Grote uil op scherm
De uil die bij hem woonde
Op een dag zat er tussen de dieren van Pauwels een kerkuil. De uil was heel tam. Hij kreeg een kooi in het atelier, de kamer waar Mankes schilderde. Zo kon Mankes hem van heel dichtbij bekijken.

Op het schilderij zit de uil op een scherm. Uilen kunnen hun ogen niet bewegen, schrijft Museum MORE. Daarom kijken ze zo strak. Mankes schilderde het moment dat deze uil zijn kop naar hem toe draaide.
“Dat is nu werkelijk een beest van mijn dromen. Andere vogels? Ik denk er niet meer aan.”

Grote uil op scherm, 1913. Collectie Museum MORE.

Van dichtbij: elk vakje is een steek.
Uit de collectie van Museum MORE
Lila, met de kerkuil op zijn scherm rond het been. De voet is chocoladebruin.


Bomenrij, begin 1915. Collectie Museum MORE.

De bomen rond het been, de akker als bruine rand.
Bij Heerenveen · begin 1915
Bomenrij
Een wandeling met Annie
Een zandweg in Friesland, in de winter. Mankes schilderde de eiken hoger en dunner dan ze echt waren. Zo lijken ze op de pilaren van een grote kerk. En kijk goed: op het pad lopen twee kleine mensen.

Annie Zernike was dominee in de kerk waar de familie Mankes naartoe ging. Ze was de eerste vrouwelijke dominee van Nederland. In september 1915, een paar maanden na dit schilderij, trouwden Jan en Annie. Daarna stopte ze als dominee.
“Daar lopen Jan en Annie, de schilder en zijn vrouw.”

Bomenrij, begin 1915. Collectie Museum MORE.

De bomen rond het been, de akker als bruine rand.
Uit de collectie van Museum MORE
IJsblauw, met de hoge bomen rond het been en een bruine akker als rand. De voet is grijsblauw.
Wie was Charley Toorop?
Charley wilde eerst zangeres worden. Ze leerde zichzelf schilderen en koos in 1917 voor de kunst. Ze schilderde boeren, vrienden en vooral zichzelf: minstens zeventien keer. Een gezicht begon ze altijd bij de ogen.
“Ik ben altijd mijn eigen weg gegaan.”


Beemster, bloeiende boom, 1943. Collectie Museum MORE.

De bloesem rond het been, de polder groen op de voet.
De Beemster · 1943
Beemster, bloeiende boom
Een geheim op de achterkant
Het is oorlog. In 1943 maken de Duitsers van Bergen een verboden gebied, want vlakbij ligt een vliegveld. Charley Toorop moet haar huis uit. Tweeënhalf jaar logeert ze bij andere mensen, ook in de Beemster.

De Duitsers willen dat alle kunstenaars lid worden van hun club, de Kultuurkamer. Charley weigert. Nu mag ze haar werk niet laten zien en niet verkopen. Om niet in de problemen te komen, zet ze soms een ouder jaartal op een schilderij. Deze boom schilderde ze in 1943. Op de achterkant staat 1940.
“Ik improviseer maar. Doe ik elke lente.”

Beemster, bloeiende boom, 1943. Collectie Museum MORE.

De bloesem rond het been, de polder groen op de voet.
Uit de collectie van Museum MORE
Witte bloesem en lichtblauwe lucht rond het been, de groene polder op de voet. De rand bovenaan is diepblauw.


Vaas met bloemen tegen muur, 1951. Collectie Museum MORE.

Het boeket rond het been, de muur in blauw op de voet.
Haar zestigste jaar · 1951
Vaas met bloemen tegen muur
Ze bleef schilderen
In 1946 en 1947 wordt Charley Toorop twee keer heel ziek. Daarna kan ze minder goed bewegen en praten. Toch blijft ze schilderen, elke dag een paar uur. Dit boeket schildert ze in 1951, het jaar dat ze zestig wordt.

Bloemen schilderde ze niet vaak. Ze was vooral bekend om schilderijen van zichzelf, waarop ze je strak aankijkt. Achter deze vaas staat een witte stenen muur. Die houdt de felle kleuren rustig, schrijft Museum MORE.
“Alles doe ik naar de natuur.”

Vaas met bloemen tegen muur, 1951. Collectie Museum MORE.

Het boeket rond het been, de muur in blauw op de voet.
Uit de collectie van Museum MORE
Donkerblauw, met het boeket rond het been. Op de blauwe voet staat de bakstenen muur in lichte lijnen.
Zie ze in het echt
Museum MORE zit in het oude gemeentehuis van Gorssel. MORE staat voor MOdern REalisme: kunst die laat zien wat de schilder echt zag. Het museum heeft drie plekken: Gorssel, Kasteel Ruurlo en MORE Twickel in Delden. In Twickel hangt altijd werk van Jan Mankes. Waar de vier schilderijen nu hangen, zie je op de site van het museum. Ook het museum zelf verkoopt deze sokken.
Terug naar de sokkenSchilderijen: collectie Museum MORE. Zelfportret met uil (1911): Museum Arnhem. Zelfportret Charley Toorop (1928): Museum Boijmans Van Beuningen. Foto MORE Gorssel: Arend, CC BY 2.0. De breibanden komen uit de echte breibestanden van de sokken.








































